10 kỹ năng trẻ cần có trước khi vào lớp 1

Ngày đăng: 22/03/2018 - 726 lượt xem

10 kỹ năng trẻ cần có trước khi vào lớp 1

 

Chúng ta biết rằng, giai đoạn trẻ chuyển từ mầm non sang lớp 1 là một bước chuyển lớn; trẻ còn nhiều bỡ ngỡ, bỡ ngỡ từ môi trường đến các thói quen sinh hoạt. Vì đang quen được chăm sóc, tự do vui chơi, phải chuyển sang môi trường học tập có kỷ luật, khiến không ít trẻ rơi vào trạng thái lo âu, hoảng sợ ảnh hưởng đến tâm lý và kết quả học tập. Ở mầm non, các con được vui chơi là chính, được phép tùy hứng đi lại, chạy nhảy, vui chơi, nói năng. Các con không có nhiệm vụ gì quan trọng, cũng không bị kiểm tra hay thi cử gì. Cô giáo mầm non giống mẹ, chăm sóc và vui chơi với các bé. Bạn bè giống anh chị em trong gia đình, chia sẻ và vui chơi. Ở bậc tiểu học, con sẽ phải tập trung học hành với thời khóa biểu nghiêm túc. Các bé phải ngồi yên suốt giờ học để nghe giảng. Các bé phải học tập nghiêm túc với nhiệm vụ khá nặng nề. Thời gian vui chơi hạn hẹp. Cô giáo tiểu học là giáo viên dạy dỗ các bé, cô sẽ quản lý và đánh giá các bé. Vì thế, cô sẽ nghiêm khắc và xa cách hơn cô giáo mầm non. Bạn bè ở tiểu học sẽ có quan hệ đồng đẳng và cạnh tranh chứ không còn là anh chị em như bạn bè mầm non. Chình vì sự khác biệt này, các chuyên gia cho rằng phụ huynh nên chuẩn bị cho trẻ cả về tâm lý lẫn những kỹ năng cần thiết trước khi cho bé bước vào lớp 1. Và dưới đây là ý kiến chia sẻ của một số chuyên gia để chúng ta thấy rõ ràng hơn: 

Đầu tiên, theo PGS.TS Huỳnh Văn Sơn (Phó Chủ tịch Hội Tâm lý học xã hội Việt Nam): Quan trọng nhất ở giai đoạn này cần giúp trẻ làm quen với kỹ năng tập đọc, tập viết

 

bé Bluesky tập viết

Bé Blue Sky tập viết (Ảnh: Ble Sky Sunview)

 

Trẻ ở tuổi lên 6, chuẩn  bị vào lớp 1 sẽ có hàng loạt thay đổi về mặt tâm lý. Nếu như ở mẫu giáo, hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo, thì khi vào lớp 1, hoạt động học tập lại là hoạt động chính. Đây có thể là một cú sốc nếu như chúng ta không quan tâm và không có sự chuẩn bị cho trẻ. Do đó, nhằm chuẩn bị tốt tâm lý cho trẻ trong giai đoạn chuyển giao này, phụ huynh nên cho trẻ tham quan trường lớp trước khi vào học, và chỉ cho trẻ biết “đây là trường mà con sẽ học, ở đó có cô hiệu trưởng, có cô giáo, có bác bảo vệ, đặc biệt có rất nhiều bạn và những anh chị đeo khăn quàng nữa”. Điều đó sẽ làm cho trẻ rất thích thú. Chính vì vậy nhằm chuẩn bị tâm thế cho các bé, trường mầm non Blue Sky tổ chức cho bé đi tham quan, trải nghiệm và vui chơi tại trường Quốc tế Wellsping Sài Gòn để giúp bé làm quen mới môi trường học tập hoàn toàn mới mà các con sẽ trải nghiệm trong tương lai. 

Tiếp theo phụ huynh cần chuẩn bị tâm thế đi học cho trẻ, nói với trẻ những điều cần thiết như đi học đúng giờ, sách vở và đồ dùng học tập đầy đủ. Điều quan trọng nữa là phải chuẩn bị cho trẻ những kỹ năng tiền tập đọc và tiền tập viết. Cụ thể như hướng dẫn trẻ dùng đất nặn và lăn dài để uốn cong thành chữ o, chữ a, và đọc cho trẻ nghe. Tương tự, phụ huynh hãy giúp trẻ làm quen với toán học như cùng chơi những trò chơi chiếc túi kỳ diệu, bằng cách cho những hình chữ nhật, tam giác, hình vuông vào một cái túi để trẻ đoán hình. Sau đó dạy trẻ thao tác đếm xem có mấy hình nhằm giúp trẻ làm quen với biểu tượng số. Phụ huynh làm những điều này sẽ rất tốt cho trẻ, thay vì chúng ta bắt trẻ phải ngồi, phải viết cho đúng hoặc tô, vẽ như là một học sinh lớp 1 thật sự, điều đó không phải là sự chuẩn bị đúng nghĩa về tâm lý cho trẻ vào lớp 1.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc chuẩn bị cho trẻ cũng khiến cho phụ huynh đôi khi gặp một số vướng mắc và đó là những điều cần tránh. Thứ nhất là không để cho trẻ có cảm xúc tiêu cực về trường tiểu học và đặc biệt về thầy cô giáo. Ví dụ khi trẻ không ăn cơm thì bị mẹ mắng: “Không ăn cơm mai mốt đi học lớp 1 cô đánh cho biết”. Đó là đều không nên. Và một trong những khó khăn khá quan trọng là cha mẹ không kiên trì. Ở việc này tôi cho rằng phụ huynh cần phải dành thời gian chuẩn bị cho con. Theo đó, mỗi ngày phụ huynh cần dành ít nhất từ 30-60 phút để chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1. Nếu không thì sẽ rất khó giúp cho trẻ vượt qua được cột mốc này cũng như có tâm thế, kỹ năng đi học.

Còn theo Ông Lưu Minh Hường (Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu giáo dục trẻ thông minh sớm VSK, Hà Nội): Tập cho trẻ làm quen với nề nếp trường lớp

Với trẻ mẫu giáo khi bắt đầu vào lớp 1, nghĩa là trẻ chuyển sang một môi trường hoàn toàn khác. Từ môi trường trẻ được tự do vui chơi, sang một môi trường có nề nếp, kỷ luật nhiều hơn, việc học là nội dung chính trong suốt thời gian trẻ ở trường. Do đó, phụ huynh cần chuẩn bị cho trẻ về nề nếp ở trường tiểu học. Bởi vì ở trường tiểu học thì trẻ phải ngồi vào bàn ghế, không được lựa chọn các góc chơi, cũng không được phép nói chuyện khi thầy cô đang giảng bài. Do đó phụ huynh cần tìm hiểu để tập dần cho trẻ những nề nếp này. Đặc biệt rèn cho trẻ thói quen giơ tay khi phát biểu, biết lắng nghe người khác, biết tập trung chú ý nghe giảng bài…

Một kỹ năng quan trọng khác phụ huynh nên lưu ý là chuẩn bị cho trẻ khả năng tự phục vụ. Vì kỹ năng này rất quan trọng với trẻ. Bên cạnh đó, phụ huynh nên tập cho trẻ kỹ năng giải quyết vấn đề, vì đôi khi có những tình huống xảy ra ở trường tiểu học mà trẻ lại không biết cách giải quyết, hoặc thiếu kỹ năng thì sẽ làm cho trẻ thiếu tự tin. Để làm được điều này, phụ huynh nên trao đổi với trẻ vốn sống trong cuộc sống hàng ngày bằng cách đưa ra những tình huống để tập giải quyết.

Nhằm giúp trẻ hòa nhập được với môi trường mới một cách thuận lợi, phụ huynh hãy tập trẻ cách giao tiếp tự tin với mọi người. Vì khi ở mầm non, trẻ có thể nhờ cô giáo giúp đỡ, nhưng khi vào tiểu học thì điều đó không được đáp ứng kịp thời, bởi vì thầy cô ở tiểu học sẽ không chăm sóc trẻ như ở mẫu giáo. Do đó, khi trẻ có nhu cầu gì thì phải biết cách giao tiếp với thầy cô và biết cách đề nghị giúp đỡ…

Ông Nguyễn Hoàng Anh (Trợ lý dự án Liên Hợp Quốc) thì lại cho rằng: Lưu ý đến sức khỏe của trẻ

Theo tôi, bên cạnh việc chuẩn bị tâm lý và kiến thức cho trẻ, cha mẹ cũng cần phải chuẩn bị tâm lý cho mình. Vì thông thường cha mẹ sẽ rất lo lắng khi trẻ vào lớp 1, như lo trẻ có học được không, có ăn uống tốt không, có bị bạn bè bắt nạt không?... Điều quan trọng nữa là cha mẹ cần chuẩn bị cho trẻ về mặt sức khỏe. Nhiều phụ huynh muốn cho trẻ tập viết sớm nhưng chưa để ý xem cái cổ tay của trẻ đã đủ khỏe để viết hay chưa vì sắp tới trẻ sẽ phải viết bài mỗi ngày ở trường. Khi đó, phụ huynh cần chỉ cho trẻ những động tác cầm bút để trẻ làm quen. Vì khi trẻ bắt đầu cầm viết phải vận động kết hợp các ngón tay, bàn tay, cổ tay và trí não...

Và theo Tiến sĩ Vũ Thu Hương (Giảng viên khoa Giáo dục Tiểu học, ĐH Sư phạm) liệt kê 1 cách cụ thể những kỹ năng mẹ cần chuẩn bị cho con để con thích nghi từ môi trường của mầm non lên tiểu học

Kĩ năng 1: Tự tìm lối thoát hiểm

Ở bất kể một môi trường nào cũng sẽ tiềm ẩn các nguy cơ. Hướng dẫn con tìm lối thoát hiểm là việc nên làm sớm.

Kĩ năng 2: Sử dụng nhà vệ sinh công cộng

Con sẽ ở trường tiểu học trong 5 năm liền, vì thế, xác định nhà vệ sinh ở khu vực nào là điều vô cùng quan trọng. Con rất cần tìm đúng và nhanh nhà vệ sinh khi có nhu cầu sử dụng đúng cách, sạch sẽ và văn minh để không gây ảnh hưởng đến nhà trường, bạn bè, xếp hàng theo trật tự để cùng sử dụng, không chen ngang, lấn hàng.

Kĩ năng 3: Đi cầu thang đúng cách

Nếu đi cầu thang mà chen lấn xô đẩy, rất dễ có thể làm không chỉ bản thân bị ngã mà các bạn xung quanh cũng ngã theo.

Kĩ năng 4: Việc ăn uống ở trường

Con cần có kĩ năng ăn tự giác, ăn uống gọn gàng, lịch sự. Trước khi ăn, con phải biết cách rửa tay cho đúng cách. Sau khi ăn, con cần phải biết tự dọn bát ăn của mình, lau bàn ghế và rửa tay, rửa mặt.

 

10 ky nang tre can co truoc khi vao lop 1   10 ky nang tre can co truoc khi vao lop 1

Các bé Mầm non Blue Sky Phoenix học cách tự rửa và ăn trái cây một cách gọn gàng, sạch sẽ (Ảnh: Phoenix)

 

Kĩ năng 5: Rửa tay đúng cách.

Các mẹ đừng lười nhé, hãy cố gắng dạy con quy trình rửa tay đúng cách theo quy định của bộ Y tế. Con làm quen rồi thì việc rửa tay trở nên đơn giản thôi.

Kĩ năng 6: Việc ngủ ở trường

Con đi học tiểu học chắc chắn sẽ ăn và ngủ trưa tại trường. Các bé nào không hòa nhập được, khó ngủ trưa, sẽ bị mệt và chiều học hành sẽ khó khăn. Vì thế, các cha mẹ cần tập cho con thói quen ngủ trưa vào 1 giờ nhất định và thay đồ ngủ cho phù hợp với thời tiết và điều kiện nhà trường.

Kĩ năng 7:  Tạo thói quen với đồng phục trường

Khác với mầm non, tiểu học sẽ luôn sống cùng đồng phục. Đồng phục của con sẽ là áo trắng và quần hoặc váy. Với các bé gái, các cha mẹ cần dặn con đi đứng chú ý để khỏi bị tốc váy. Khi ngồi khép chân để không bị lộ đồ lót.

Với các bé trai, các cha mẹ cần chọn áo rộng một chút để con có thể mặc thoải mái. Các bé cũng cần được hướng dẫn mặc đồ cho phù hợp với nội quy của nhà trường mà vẫn thoải mái dễ chịu.

Kĩ năng 8: Giữ trật tự trong lớp.

Trẻ mầm non thì được tự do nói chuyện thoải mái. Nhưng khi lên tiểu học, các con sẽ không được tự do như vậy. Để bài giảng được tiến hành, chắc chắn cô giáo sẽ yêu cầu các con phải giữ trật tự. Với người lớn điều này quá dễ dàng nhưng với trẻ thì không dễ.

Kĩ năng 9: Không chen lấn xô đẩy khi xếp hàng.

Với trẻ tiểu học, kĩ năng đi theo hàng là khá quan trọng. Khi các bạn xếp hàng, các bạn phải tự xác định được hàng của lớp mình là ở đâu và mình đứng ở chỗ nào trong hàng.

Đứng trong hàng, trẻ không được phép nói chuyện riêng, phá hàng, trêu chọc bạn. Kĩ luật trong hàng nếu bị phá vỡ, có thể cả lớp sẽ bị phạt. Vì thế, rất cần thiết phải dạy trẻ không chen lấn xô đẩy khi đứng trong hàng, không nói chuyện riêng, phá hàng, trêu chọc bạn.

Kĩ năng 10: Giữ gìn đồ dùng học tập

Một “tội” rất phổ biến của học sinh lớp 1 khiến cha mẹ và thày cô vô cùng phiền lòng chính là phá đồ dùng học tập. Điều này hoàn toàn dễ hiểu vì những đồ dùng đó quá mới lạ với trẻ, cách thức sử dụng chúng trẻ chưa rõ lắm. Trẻ cũng không hiểu rõ về lợi ích của từng đồ dùng. Sự tò mò đó đã khiến trẻ rất thích thú khám phá và làm hỏng các đồ dùng.

Hơn nữa, do chưa quen với việc quản lý tài sản riêng, trẻ rất dễ làm mất mát đồ dùng như sách vở, bút, tẩy, bút chì…. Để tránh lãng phí, đồng thời dạy trẻ kĩ năng bảo vệ đồ dùng học tập cha mẹ cần thực hiện theo các bước như sau.

Mặt khác, theo như Văn phòng Tiêu chuẩn Giáo dục, Dịch vụ và Kỹ năng trẻ em (Ofsted) Anh vừa công bố danh sách 10 kỹ năng trẻ cần có khi bắt đầu đi học và kêu gọi các bậc phụ huynh nên dạy cho trẻ thành thạo.

Michael Wilshaw, người đứng đầu Ofsted, cho biết có quá nhiều trẻ em không được chuẩn bị gì cả trước khi đến trường. Theo ông, có một số kỹ năng quan trọng cần được dạy trực quan nhưng cha mẹ đã không dạy cho trẻ, sau đó lại phàn nàn con cái của họ phải vật lộn với cuộc sống ở trường học. 

Ông Michael Wilshaw tiết lộ rằng trên cả nước Anh, chỉ có một phần ba trẻ sinh ra trong những gia đình có thu nhập thấp đạt được những mốc phát triển quan trọng ở tuổi lên 5. Những đứa trẻ nhà nghèo ít có khả năng làm theo hướng dẫn, thể hiện cho người khác hiểu được mình và biết cách tự chăm sóc vệ sinh cơ bản cho bản thân.

"Đến 5 tuổi, nhiều trẻ em bắt đầu học những từ đơn giản và nói những câu đơn giản, có thể cộng những phép tính đơn giản. Nhưng rất nhiều trẻ nhà nghèo không thể làm được điều này", Michael Wilshaw nói và cũng đề nghị nên mở thêm nhiều nhà trẻ để trẻ em con nhà nghèo cũng có cơ hội được học tập ở bậc mầm non.

 

mầm non Blue sky

Dạy bé làm quen với một ngôn ngữ khác (Ảnh: Blue Sky Sunview)

 

Ông chỉ trích quan điểm cho rằng trẻ em nên được tự do, tự làm theo ý mình và không cần phải học hỏi. Đa số chúng sẽ phải trả giá vì những gì chúng không được học.

Nhà tư vấn về nuôi dạy trẻ Nancy Stewart thì cho rằng: "Có rất nhiều bằng chứng cho thấy sự thành công sau này của trẻ không phụ thuộc vào việc thành thạo những kỹ năng đơn giản như tự đi giày, đi vệ sinh hay nhận ra tên mình. Mà sự thành công phụ thuộc vào sự tự tin, ham tìm hiểu và có động lực trong học tập".

Danh sách 10 kỹ năng trẻ cần có trước khi vào tiểu học của Ofsted

1. Có khả năng ngồi yên và lắng nghe.

2. Biết tôn trọng những đứa trẻ khác.

3. Hiểu được từ “Không” và giới hạn của các hành vi.

4. Hiểu được từ “Dừng lại” và những câu tương tự dùng để nói, khi muốn ngăn chặn một điều gì đó nguy hiểm.

5. Biết đi bô và có thể biết sử dụng bồn cầu.

6. Nhận ra tên của chính mình.

7. Biết nói với người lớn để đề nghị sự giúp đỡ.

8. Biết cách cởi áo khoác và biết tự đi giày.

9. Biết nói một câu đầy đủ, không chỉ là một từ.

10. Biết mở và thưởng thức một cuốn sách.

Blue Sky (Tổng hợp và biên soạn)

Menu